“વાર્તાનો વૈભવ” – (૨) – સાચી ગજિયાણી**નું કાપડું – પન્નાલાલ પટેલ

(પન્નાલાલ પટેલ (૧૯૧૨-૧૯૮૯) ગુજરાતી સાહિત્યનું એ નામ છે કે જે આવનારી અનેક પેઢીઓમાં ખૂબ આદરપૂર્વક લેવાતું રહેશે. ભારતીય જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કારથી સન્માનિત લેખક શ્રી પન્નાલાલ પટેલ પોતાના લેખન કર્મને એક ચમત્કાર જ ગણાવતા. એક ખેડૂતપુત્ર આઠ ચોપડી ભણીને ઊઠી જાય, જીવનની જંજાળમાં જોડાઈ જાય અને ઉમાશંકર, સુન્દરમના સંકેતે-સાહચાર્યે એમની સર્જક-ચેતના સંકોરતાં એક પછી એક કલાકૃતિઓ આપે, એવી જાદુભરી ઘટના સાહિત્યજગતમાં વારંવાર બનતી નથી. Continue reading “વાર્તાનો વૈભવ” – (૨) – સાચી ગજિયાણી**નું કાપડું – પન્નાલાલ પટેલ

અંતરનેટની કવિતા – (૮) – અનિલ ચાવડા

જાતને મળવા તમારે એકલા પડવું પડે

લોગ ઇન

જાતને મળવા તમારે એકલું પડવું પડે,
સાવ ઓગળવા તમારે એકલું પડવું પડે. Continue reading અંતરનેટની કવિતા – (૮) – અનિલ ચાવડા

શ્રીમદ્ ભાગવત કથા, પ્રથમ સ્કંધ –બારમો અધ્યાય – જયશ્રી વિનુ મરચંટ

શ્રીમદ્ ભાગવત કથા, પ્રથમ સ્કંધ –બારમો અધ્યાયજયશ્રી વિનુ મરચંટ

પ્રથમ સ્કંધબારમો અધ્યાયપરીક્ષિતનો જન્મ. Continue reading શ્રીમદ્ ભાગવત કથા, પ્રથમ સ્કંધ –બારમો અધ્યાય – જયશ્રી વિનુ મરચંટ

લલિતકળાઃ મ્યુઝિયમ્સ – (૬) – જયા મહેતા – સંપાદનઃ સુરેશ દલાલ

લલિતકળાઃ મ્યુઝિયમ્સ – (૬)જયા મહેતાસંપાદનઃ સુરેશ દલાલ

મ્યુઝિયમ અને જનસમાજની વચ્ચે એક પ્રકારનું Organic Symbiosis – નૈસર્ગિક સહજીવન, પરસ્પરોપજીવન હોવું આવશ્યક છે. આમ થાય તો જ વિચારધારાનું અંતર ઘટે છે.

Continue reading લલિતકળાઃ મ્યુઝિયમ્સ – (૬) – જયા મહેતા – સંપાદનઃ સુરેશ દલાલ

“એકઝીટ…!!” – યામિની વ્યાસ – રજૂઆતઃ આર્જવી વ્યાસ

“એકઝીટ…!!”
મસમોટાં શોપિંગ મોલમાં પહેલી વાર ગઈ,
આમ તેમ નજર ફેંકતી એક ખૂણામાં પહોંચી,
જ્યાં હું હોમવર્ક કરતી
અને અહીં રેડીમેઇડ કર્ટનેઇન્સનાં પેકેટ્સની થપ્પી છે,
ત્યાં તો બારી હતી,
ત્યાં તડકાનો ટુકડો રોજ સવારે આવીને  બેસતો,
પપ્પા ત્યાં જ આરામ ખુરશી પર મોટ્ટેથી અખબાર વાંચતાં
ને
આખી દુનિયા જાણે બારીમાંથી કૂદી પડતી,
ને ચાનો કપ ટિપોઈ પર એમ ને એમ પડી રહેતો.
આ અહીં ઈમ્પોર્ટેડ ઓરીજીનલ હેરની વીગ્સ ગોઠવી છે,
ત્યાં નીચે બેસીને મમ્મી માથામાં મઘમઘતું તેલ નાખી કચકચાવીને ચોટલા ગુંથી દેતી..
ને..ત્યાં..
આર્ટીફીશીયલ ડેકોરેટીવ પ્લાન્ટ્સનાં કૂંડા ગોઠવ્યાં છે ત્યાં તુલસી ક્યારો હતો,શ્યામ તુલસી..
મમ્મી સવારે પાણી રેડી પ્રદક્ષિણા કરતી ત્યારે,
સામેનાં મંદિરની રાધેશ્યામની મૂર્તિ પણ મલકી ઊઠતી.
હા..બરાબર આ બાજુ હીંચકો, ત્યાં ચોક ને પેલી બાજુ ચોકડી..
ને વચ્ચે કોતરણીવાળો થાંભલો,
જેનાં પર અમે નાના નાના હાથથી થપ્પો રમતાં..
પેલી પરફ્યુમ્સની બોટલ્સ ગોઠવી છે,
 ત્યાં મધુમાલતીની વેલ હતી,
એની પાછળ અમે બહેનપણીઓ સાથે છૂપાતા,
હવે તો એ બહેનપણીઓ ક્યાં છૂપાઈ હશે?
ખેર..!
અરે આ ફ્લોરલ બેડશીટ્સ ગોઠવી છે ત્યાં તો દાદીની પથારી રહેતી,
પછી તો પથારીવશ દાદી ગઈ ને દાદીવશ પથારી રહી..!
મારી આંખ ડબડબી ઊઠી, ભાગી જવાનું મન થયું,
પીકલ્સનાં પેકેટ્સ પર નજર પડી..
હા..બરાબર અહીં જ તો,
મમ્મી અથાણું બનાવી બરણી ભરતી
ને અમારા ઘરનાં વરસો જૂના પથ્થરો લાલ લાલ થઈ જતાં.
હાથ લંબાવી એક  પેકેટ ઉપાડી,
બીલ પે કરી રીતસરની દોટ મૂકી,
વૉચમેને અટકાવી “મેમ બીલ?”
એણે Exitનો સિક્કો લગાવ્યો,
થયું, હવે કદી નહીં આવું.
ફરી ઉતાવળે પગ ઉપાડવા જાઉં છું ને
પાછળથી જાણે મમ્મી બોલી,
“બેટા, પાછી ક્યારે આવીશ? લે તારા માટે તાજા અથાણાની બરણી ભરી છે!”
અત્યારે જ્યાં આ મસમોટો મૉલ છે ત્યાં પહેલાં અમારું ઘર હતું.
અને હું Exitનાં ઝૂલતાં પાટિયાની નીચે ઊભી રહી ગઈ છું  વચ્ચોવચ્ચ..!
                                                              –    યામિની વ્યાસ
                                                                  (કાવ્ય સંગ્રહ: ‘સૂરજગીરી’ માંથી સાભાર)
ઓડિયો વીઝ્યુઅલ રજૂઆત: આર્જવી વ્યાસ

રુક્ષ્મણીની સોડ – વાર્તા – રશ્મિ જાગીરદાર

રુક્ષ્મણીની સોડ

“એષા, આટલા બધા સારા સારા ડ્રેસ છે, સરખો ડ્રેસ પહેરને કોલેજ જતાં.”

“મમ્મી મારે ભણવા જવાનું છે, ફેશન શોમાં નહિ, વળી આપણે વધારે પડતા ભડક-ફેશન વાળા કપડાં પહેરીને, ભણવા માંગતા સૌને ખલેલ શા માટે  પહોચાડવી?” Continue reading રુક્ષ્મણીની સોડ – વાર્તા – રશ્મિ જાગીરદાર

પ્રાર્થનાને પત્રો. ભાગ્યેશ જહા

[૧૦૧] પ્રાર્થનાને પત્રો…http://૧૦૧] પ્રાર્થનાને પત્રો…

પ્રિય પ્રાર્થના,

સમયનું લોલક સંભળાય એ રીતે હાલી રહ્યું છે, ટ્વેન્ટી-ટ્વેન્ટીની રમત શરું થવામાં છે. સમયનો આ પગરવ સાંભળવાનો એક આનંદ છે, હવે, 65 પુરા થશે એટલે થોડો અતીતરાગ સંભળાય પણ હું એને સંયમમાં રાખી બને ત્યાં સુધી વર્તમાન અને ભવિષ્યમાં જીવવાનું પસંદ કરું છું.

Continue reading પ્રાર્થનાને પત્રો. ભાગ્યેશ જહા

‘આજે હું હારીને જીતી ગઈ’ – વાર્તા – રાજુલ કૌશિક શાહ

આજે હું હારીને જીતી ગઈ

હું હારીને જીતી ગઈ….

“આજની આ સંધ્યાએ મારા માટે યોજાયેલ સન્માન સમારંભના આયોજન બદલ શહેરના આ સાંસ્કૃતિક સમન્વયની હું હ્રદયપૂર્વક ઋણી છું. આ માન આ અકરામ માટે આભાર વ્યક્ત કરવા આજે કદાચ મારા શબ્દો ઓછા પડશે. સ્ટેજ એક એવું પ્લેટફોર્મ છે જેની પર લેખકે લખેલા સંવાદોને ભાવ સાથે પ્રેક્ષક સમક્ષ રજૂ કરવાના હોય ત્યારે કલાકારનું સમગ્ર ફોકસ સંવાદને શ્રેષ્ઠ અભિનયના વાઘા પહેરાવી લાગણીના લસરકાથી મઢીને આપના સુધી પહોંચાડવાનું હોય છે. આજે અહીં અભિનય નહીં પણ દિલની વાત રજૂ કરવાની છે ત્યારે મારા સાચા ભાવથી બોલાયેલા શબ્દો પણ મને તો અધુરા લાગશે.”

Continue reading ‘આજે હું હારીને જીતી ગઈ’ – વાર્તા – રાજુલ કૌશિક શાહ

બે કાંઠાની અધવચ – નવલકથા – (૧૧)   —– પ્રીતિ સેનગુપ્તા

બે કાંઠાની અધવચ – નવલકથા – (૧૧)   —– પ્રીતિ  સેનગુપ્તા

ગોવાના દરિયા-કિનારા પરના એ રિઝૉર્ટમાં છૂટાં છૂટાં કૉટૅજ હતાં. પરિણીત હોય, કે ના હોય, પણ ત્યાં આવેલા દરેક પ્રેમી-યુગલને પૂરતી પ્રાઇવસી મળતી હતી. Continue reading બે કાંઠાની અધવચ – નવલકથા – (૧૧)   —– પ્રીતિ સેનગુપ્તા

વિશિષ્ટપૂર્તિ. કાવ્યોઃ જાહ્નવી, રસિક મેઘાણી, ચંદ્રકાંત દેસાઈ.

http://”જાહ્‍નવી સ્મૃતિ” ૨૬મું, કવયિત્રી સંમેલન, શિશુવિહાર, ભાવનગર.



કબીર
{સવૈયા}

એક સવારે સૂરજ ઊગ્યો, સોનાવરણી ધરતી થાય,
કલ્લોલે સરિતાનાં પાણી, નીરવતામાં એકલ ગાય,
અતિ ટાઢ છે કડકડતી ને લોક હજુ ના આવે-જાય,
એક અભાગી નારી ત્યારે બાળક તેડી નદીએ જાય.

નૈન ઉદાસી નીર ભરેલાં, વેદન એની  અપરંપાર,
સાત સાત  શિલાનો જાણે  હૈયે  એને  બેઠો  ભાર,
ઉદર ધરી આરાધન કીધું, કેમ વિછોડું એને આજ?
કોણે કાળા કાનૂન કરિયા, નારી-જીવન હણવા કાજ?

અંતરમાં અંધારું ભાસ્યું, દિશા ડગવા  લાગી  છેક,
કાળ સમી વિકરાળ વાયકા  દ્રષ્ટિ સામે આવી નેક;
નદી-કિનારે  ઝાડ કરેણી,  નાનું સરીખું  ઊભું એક,
પાસે  પ્રાણ-પથારી  કીધી કબીરજી  પોઢાડ્યા છેક.

પથ્થર પોચી કરી પથારી   માતાએ પોઢાડ્યા પૂત,
જાણ હતી ના જગને કે આ સંત પધાર્યા છે અદભૂત,
સૂરજ સાખે પાણી  ભરવા આવી એક સુભાગી નાર,
અંક  ધરીને  હૈયે  ધરિયા ચાલી લઈને કરમાં બાળ.


કોના જન્મ્યા? કોના જાયા? કોણે  એને પાયાં દૂધ?
હું ના જાણું,  હું તો જાણું  સંત મહંતા એ અદ્‍ભૂત.
સંત કબીરા સલામ તમને, વાણ વિના શું બોલું છેક?
નમું નમું,  હે પ્રાણ પ્રભુના, નમું તમારી  જીવન-ટેક.
                                ——–      ભાગીરથી મહેતા. જાહ્‍નવી.

ભાગીરથી મહેતા. જાહ્‍નવી
અનેક બહેનોમાં સાહિત્યપ્રેમ અંકુરિત કરે છે તે, “જાહ્‍નવી સ્મૃતિ” કવયિત્રી સંમેલન, શિશુવિહાર સંસ્થા, ભાવનગરમાં દર વર્ષે યોજાય છે જેમા કોઈ પણ બહેન ભાગ લઈ શકે છે. તે ઉપરાંત, દરવર્ષે એક કવિયત્રીનું વિશેષ સન્માન ભાવનગરના મેળાવડામાં કરવામાં આવે છે. mail@shishuvihar.org chairman@glsbiotech.com ૧૯૯૪ની સાલથી શરૂ થયેલ ભાગીરથીના સ્નેહનું ઝરણું હજુ પણ અસ્ખલિત વહે છે. આજે મારા બાને યાદ કરતા કલારસિકોને જોઉં છું,  ત્યારે મને એ દિવસોની યાદ આપે છે જ્યારે  કવિતાની રજુઆત કરવા, બધી હિંમત ભેગી કરીને, સફેદ ખાદીની સાડી પહેરેલાં, જાજરમાન બહેન ભાગીરથી બોલવા ઊભાં થતાં……સરયૂ મહેતા-પરીખ
————————————–

                    કાગળ      રસિક મેઘાણી
તને એથી મોડો મળેલો છે કાગળ
વિચારી વિચારી લખેલો છે કાગળ
કદી થાકશું ના  અમે વાંચી વાંચી
 તમારા  જો હાથે લખેલો છે કાગળ

છતાં પ્રેમની  એમાં  ધારા વહે  છે
ભલે એ શિકાયત ભરેલો છે કાગળ
અમે લખતા લખતા, તમે વાંચી વાંચી
ઉભય અશ્રુથી તર કરેલો છે કાગળ

બધી યાદ તારી લખેલી છે  દિલમાં
વગર વાંચે એથી પડેલો છે કાગળ
તમારી અમે વાટ જોઈ છે જાણે
યુગો યુગ સુધી વિસ્તરેલો છે કાગળ

હવે એમાં કાંઈ નથી લખવા જેવું
બધુંયે લખીને ભરેલો છે કાગળ
‘રસિક’ થોડા શબ્દો લખી છોડી દીધું
ઘણું લખવા માટે બચેલો છે કાગળ.
                                      ——    કાવ્યસંગ્રહ ‘શુષ્ક લાંબા મારગે’ ‘૦૨


સ્વ.રસિક મેઘાણી, અબ્દુલ રઝ્ઝાક. ૧૯૪૬-૨૦૨૦. રાજકોટમાં જન્મ અને પાકિસ્તાનમાં રહેવાનું થયું. ૨૦૦૨ મે મહિનામાં, હ્યુસ્ટન-સાહિત્ય સરિતાની એક બેઠકમાં રસિક મેઘાણીએ ગુજરાતી વ્યાકરણ સમજાવી, આગ્રહ સાથે, ‘સરયૂબેન,આવતી બેઠકમાં કંઈક લખી લાવજો,’ એવો મીઠો હુકમ કર્યો. તેથી મેં લખ્યું…,             
 “અન્યના બાંધેલા માળખામાં કલા પૂરવી ગમતી નથી,
             અમે તો ડોલન શૈલીના અનુરાગી, દલપત છંદ બંધી ગમતી નથી.” …ત્યારથી અંતરનો સાહિત્યિક જીવ સળવળી ઉઠ્યો. શ્રી વિજય શાહ અને મેઘાણીભાઈના પ્રોત્સાહનથી ઘણાં સભ્યો લખતા થયા.
———–

                  નૂતન આનંદ     કવિ.ચંદ્રકાન્ત દેસાઈ

આ જીવન સરોવરમાં હોય ભલેને પંકિલ માલિન્ય,
પણ એમાંય પ્રગટાવવું છે અનુપમ પદ્મ;
જેની મધુર સૌરભથી ભરી દેવી છે સમગ્ર સૃષ્ટિને,
જેનું સૌંદર્ય સૃષ્ટિના અણુએ અણુને આકર્ષે,
અને તેમા કોઈ અદભૂત નૂતન સૌંદર્યનો સંચાર કરે,
વળી તેમાં થી ઊડતી રહે દિવ્ય નાવિન્યની પદ્મરેણુ.

જે અવકાશમાં સર્વત્ર પ્રસરી જઈ
પ્રગટાવે નૂતન ચિદાનંદના નિરવધિ ઓઘ.
                                             ——  કાવ્યસંગ્રહ ‘કાવ્યાંજલિ અને ગઝલાંજલિ’

સાહિત્યપ્રેમી સર્જક, શ્રી.ચંદ્રકાન્ત દેસાઈનું બહોળું લખાણ છે. આ કાવ્યાંજલિ-સંગ્રહ તેમના પ્રિયતમા પત્ની સ્વ.ચંદ્રકાંતાને યાદ કરતા સર્જાયેલ છે. શુભેચ્છા સાથ નમસ્તે.
વધુ પરિચય માટે cpDesai1@yahoo.com New Jersey.
————-




https://saryu.wordpress.com/